تبليغاتX
فيزيکسين هاي جوان دانشگاه مازندران
||سایت پروفسور حسابی|| مؤسسه بين المللی انرژی اتمی|| فيزيکدانان جوان ايران|| انجمن نانو ايران|| اختر فيزيک|| واژه‌نامه فیزیک|| کامپيوتر دانشگاه مازندران|| انجمن علمی فیزیک دانشگاه مازندران||
..::: به اطلاع دوستان مي رسانيم اين وب سايت واگذار مي شود، در صورت تمايل به مديريت اين وب سايت با ما تماس بگيريد. :::..
Apuom@yahoo.com &Firm_Mohan21@yahoo.com







آخرين بروز رساني 2 مهر 1386
واژگان فيزيک

 

لیزر Laser

 از حروف اول کامات عبارت Light Amplification By Stimulattio Emission Of Radiation به معنی تقویت نور بوسیله گسیل القایی تابش ، تشکیل شده است.

 

فریز Fringe

وقتی که نوری از دو یا چند چشمه همدوس گسیل می شود، باهم ترکیب شده (پدیده تداخل) ونواحی تاریک و روشنی را تشکیل می‌دهند، این نواحی را فریز می‌گویند.

 

چگالی تابش Irradiance

چگالی تابش برابر است با انرژی عبور کرده از واحد سطح در واحد زمان.

 

مدهای الکترومغناطیسی عرضی TEMr

اینگونه مدها با دو عدد صحیح r و q مشخص می‌شوند که اعداد صحیح هستند و تعداد مینیممها در باریکه لیزر است وقتی بصورت افقی و یا عمودی طی شوند.

 

چند برابر کننده نور Photomultiplier

در آشکار سازهای نوری بکار می‌روند.

 

دمش لیزری  Pumping

روشی برای رسیدن به جمعیت معکوس مورد نیاز برای لیزر زایی ، که برای این کار از روشهای مختلفی مانند پمپاژ (دمش) الکتریکی ، نوری و ... استفاده می‌شود

 

گاف انرژی gap

در اتم اصولا تمام ترازهای انرژی پر نستیند. در واقع در دماهای نسبتا پایین در ترازهای پایین کاملا پر هستند و از آن به بعد خالی می‌باشند. در سیستم مجموعه اتمها وقتی باند انرژی داریم، باندهای انرژی تا باند بخصوصی از آن به بعد خالی هستند باند بین آخرین ناپذیر شده و اولین باند خالی را گاف انرژی گویند

 

دیود تابش کننده نور Light Emession Diode LED

یکی از مهمترن قطعات الکترونیکی از اتصال بین مواد n و p بدست می‌آید. چنین وسیله‌ای دیود نامیده می‌شود که می‌تواند جریان را در یک جهت عبور دهد و نه بالعکس. مهمتر اینکه می‌تواند با عبور جریان از محل اتصال تحت شرایط خاصی تابش گسیل دارد که به آن LED گویند.

 

اتصال همگن Homojuction

هرگاه از یک نوع ماده در اتصال (نیم هادی) استفاده شود، گویند.

 

اتصال غیر همگن  Heterojuction

هرگاه از انواع مختلف مواد نیم هادی در اتصال استفاده شود.

 

مغناطیس ویگلر Wiggler magnet

ایجاد میدان مغناطیس دوره‌ای که علامت آن بصورت دوره‌ای در امتداد انتشار الکترون (در لیزر الکترون آزاد) تغییر می‌یابد.

 

فاکتور کیفیت Quality factor

برای مدارهای الکترونیکی و تشدید آنها بکار می‌رود و برای نسبت فرکانس تشدید به پهنای خط می‌باشد.

 

طرح یا نقشه تداخل امواج Pattern

توزیع شدت بر روی پرده که متشکل از منطقه روشنی است که توسط حلقه‌های تاریک و روشن در بر گرفته شده است.

 

تابع متقابل همدوسی Mutual coherence function

همدوسی معمولا بر حسب تابع متقابل همدوسی (12γ (τ مشخص می‌شود این مقدار که در واقع عدد مختلف است، اندازه گیری هم خوانی دو موج نوری در مکان و زمان مشخص می‌باشد و مقدار 0 تا 1 دارد. وقتی که مقدار صفر دارد نور کاملا غیر همدوس است. مقدار یک دلالت بر همدوسی کامل دارد.

 

میخه  Spike

میخه‌ها قسمتهایی از پالس را تشکیل می‌دهند.

 

عددf         F Number

منظور عدد F عدسی است که برابر نسبت فاصله کانونی به قطر عدسی را گویند. (F = f/D) >

 

دو برابر کننده فرکانس  Frequency Doubling

مواد دو برابر کننده فرکانس بسیار مفید بوده و همانطور که از نامشان پیداست، قادر هستند که فرکانس پرتوهای لیزر را دو برابر کنند (یعنی طول موج را نصف کنند) .

 

همیوغی فاز Phase Conjugation

در خیلی از موارد عملکرد لیزر بصورت یک مد طولی TEMoo با شکل گاوسی مورد نظر است. در عمل با بسیاری از لیزرها دستیابی به این امر مشکل است. یک راه حل ممکن استفاده از آینه‌های همیوغ فلزی است. وقتی پرتوهای نور از چنین آینه‌هایی بازتاب می‌شود به ترکیب فازی پرتو می‌انجامد. یک ویژگی جالب دیگر این است که با این روش صرف نظر از شعاع انحناء آینه و یا طول کاواک ، لیزر پایدار است.

 

ابزار نوری  Optical tooling

 کلیه وسایل و ابزار اپتیکی را گویند.

 

لبه‌های نوری Stright edges  

 لبه‌های مستقیم نوری برای تعریف خطهای مستقیم برای جستجو و همچنین پروژه‌های مهندسی شهرسازی مانند ساختن خط لوله ، هدایت ماشینهای لوله گذاری و ایجاد تونلها بکار می‌رود. در عملیات تنظیم کردن دیگر مانند سوار کردن یا مونتاژ کردن ابزارهای خیلی بزرگ مانند هواپیماها و کشتیها ، ایجاد ساختمانهای عظیم و تنظیم لیزرهای پر قدرت که برای برش ، سوراخکاری و جو.شکاری بکار می‌روند و معمولا دارای طول موجهای مادون قرمز هستند، بکار می‌رود.

 

منشور پنج گانه Penta Prism

 منشور پنج تایی پرتو را صرف نظر از جهت دقیق منشور ْ90 می‌چرخاند و بدین طریق می توان زاویه ْ90 را بدست آورد.

 

گوشه مکعبی  Cube Corner

بازتاب کننده گوشه مکعبی‌ها می‌توانند نور برخورد کننده را طوری بازتاب کنند که موازی نور برخوردی اولی با مقدار کمی جابجایی حرکت کند. مزیت دیگر این بازتاب کننده‌ها این است که تنظیم تداخل سنج را آسان می‌کنند، چرا که دو درجه آزادی زاویه‌ای هر آینه با دو درجه آزادی جانبی جایگزین می‌شود.

 

طرح لکه‌ای  Speckle Pattern

طرح لکه‌ای نامی است که به طرح بازتابی که نور لیزر بازتاب شده از یک سطح ناصاف بدست می‌دهد، داده شده است. نورهایی که از نقاط مجاور که دارای بی نظمیهای کوچکی هستند، بازتاب می‌شوند، می‌تواند تداخل انجام دهند و مناطق تاریک و روشنی را بوجود آورند. این اثرات در حقیقت وقتی که سطح به کمک یک نور غیر همدوس تحت تابش قرار گیرد ظاهر می‌شود.>

 

بیناب نمایی Molecular beam spectroscqoy

پرتو مولکولی در این روش اتمها یا مولکولهای مورد بررسی بصورت پرتو جمع می‌شوند و نور کاوخ (Prob) بطور عمود بر امتداد حرکت آنها می‌تابد. ذرات در پرتو مولفه کوچکی از سرعت در امتداد پرتو کاوه دارند و از این رو پهن شدگی دوپلر بطور قابل ملاحظه‌ای کاهش می‌یابد.

 

بیناب نمایی اشباع  Saturation Spectroscopy

 روشی است که در آن خروجی لیزر به دو پرتو تقسیم می‌شود که از دو جهت مخالف وارد ماده هدف می‌شوند. یکی از این پرتوها (پرتو اشباع کننده) خیلی شدیدتر است از دیگری (پرتو کاوه) است و مدوله شده (دامنه).

 

دیفیوژن گازی Gaseous diffusion

 روشی است که سطح نیم هادی در معرض گازی که حاوی ناخالصی است قرار می گیرد که از این طریق مقداری از این ناخالصی وارد نیم هادی می‌شود.

 

رونشست از طریق فاز مایع Liquid phase epitaxy  

 زمان حدودا از مرتبه -610 ثانیه است که در این مدت یونهای کاشته شده حدود μm 1.0 نفوذ می‌کند (با استفاده از لیزرهای پالسی (LPE .

 

رونشست از طریق فاز جامد Solid phose epitaxy

با استفاده از لیزرهای مداوم (جهت کاشت یون) نیاز به ذوب شدن سطح نمی‌باشد، با این وجود ساختمان سطح به شکل کریستالی در می‌آید، این فرآیند رونشستی از طریق فاز جامد نامیده می‌شودSPE  .

 

جوشکاری میکرونی Micro wleding

با توجه به امکان متمرکز نمودن باریکه لیزر در ناحیه‌ای حدود چند میکرون ، و به دلیل آنکه می‌توان باریکه لیزر را هدایت و کنترل نمود، استفاده از لیزر در جوشکاری و لحیم کاری اتصالات دقیق فلزی مانند آنچه در مدارهای الکترونیکی یافت می‌شود، وجود دارد.

 

تمام نگاری  Holography

 تکنیکی است که از بعضی جهات شبیه عکسبرداری می‌باشد. در تمام نگاری امواج شیئی ثبت می‌شوند، نه تصویر شیئی. موج شیء طوری ثبت می‌شود که با نور دهی مجدد به فیلم مثبت شده ، جبهه موجی شیئی اصلی حتی در غیاب شیئی اصلی باز سازی می‌شود. تمام نگاری معمولا باز سازی جبهه موج نامیده می‌شود.

 

تمام نگار Hologram

 تمام نگار از توزیع پیچیده‌ای از نواحی تاریک و شفاف مربوط به فریزهای تداخلی تاریک و روشن تشکیل شده است. تمام نگار به مانند یک توری پراش عمل می‌کند.

 

تمام نگاری بازتابی

 وقتی که امواج شیئی و مرجع از جوانب مختلف وارد ماده ثبت کننده می‌شوند، هر یک از جبهه‌های موج با عمود بر سطح ماده ثبت کننده زاویه ْ90 درجه می‌سازد، تمام نگار بازتابی (که معمولا به تمام نگار براگ- لیپ من) یا دنیسوگ خوانده می‌شود.

 

بازدهی تمام نگار Hologram Efficiency

 بازدهی تمام نگار به نسبت توان نوری پراشیده شده مرتبه اول موج به توان نوری در پرتو باز سازی کننده که به تمام نگار تابیده می‌شود، تعریف می‌شود.

 

تداخل سنجی تمام نگاری Holographic

 تداخل سنجی به روش تمام نگاری توسعه تکنیک تداخل سنجی است. تنها مزیت تداخل سنجی با استفاده از تمام نگاری این است که تمام نگار جبهه موج شیئی را برای باز سازی در زمانهای بعد ذخیره می‌سازد.

 

تمام نگارهای ساندویچی Sandwich holograms

 در این نوع تمام نگاری جفتهایی ناشی از صفحات عکاسی بطور همزمان نور دهی می‌شوند. از مزایای این روش: الف-عدم اطمینان از جهت جابجایی از بین می‌رود. ب -اثرات حرکت اجسام بزرگ سخت یا کبیر شدن قطعات نوری را می‌توان با حرکت نسبی کوچک تصاویر تمام نگاری حین باز سازی جدا نمود.

 

تار ضریب شکست تدریجی  index fiber

 تار با ضریب شکست تدریجی ، همانطور که از نام آن بر می‌آید، دارای ضریب شکست متغیر در عرض هسته می‌باشد. Graded –

 

پاشندگی ماده‌ای Material dispersion

پاشندگی عبارت است از تغییرات ضریب شکست نسبت به طول موجهای مختلف.

 

اتلافهای تار Fiber losses

اتلافها در تارها دو چشمه اصلی دارند: اتلافهای پراکندگی و اتلافهای جذب .

 

پراکندگی ریلی بیان Royleigh scattering

 ریلی بیان می‌کند پراکندگی نور با طول موجهای مختلف متناسب با عکس توان چهارم طول موج است.

 

دیود نوری بهمنی Avalanch - photodiod

 در این دیود ، ساختمان اصلی p-n تحت بایاس خیلی زیاد در مرتبه حدود V 100 عمل می‌کند. آنگاه حاملهای عبور کننده از ناحیه تهی سازی با تحریک به روش برخورد قادر خواهند بود تا انرژی کافی از میدان بدست آورند تا حاملهای بیشتری را در پهنای گاف انرژی تحریک نمایند. بهره خیلی به مقدار ولتاژ بایاس حساس است. از این رو منبع تغذیه بسیار پایدار مورد نیاز است. بهره به تغییرات دما بسیار حساس است، لازم است که دمای طرح کنترل شده یا اثرات تغییرات دما با تغییر دادن بایاس جبران شود.

 

نور شناختی تجمعی Integrated optics (IO)

 هدف نور شناختی تجمعی این است که قادر باشیم تا به هر مقدار که بتوانیم سیگنال را به سیگنال اپتیکی تبدیل کنیم.

 

دو پایداری نوری   Bistability

دو پایداری نوری به معنی وجود دو حالت پایدار در یک سیستم نوری برای یک سری از شرایط ورودی ، می‌باشد.

 

دیسک نوری Optical disks

در زمینه ذخیره اطلاعات رایانه‌ای ، ترکیب ظرفیت اطلاعات خیلی زیاد و دسترسی سریع به آنها توسط دیسکهای نوری یک جایگزین جذاب برای روشهای دیگر ذخیره حافظه رایانه‌ای است. ظرفیت اطلاعات زیاد ، طول عمر زیاد و زمان طولانی نگهداری ، کاربردهای ذخیره آرشیو را منحصر به خود کرده است. اصلی‌ترین مزیت این دیسکها نسبت به سیستمهای دیگر ، عدم تماس فیزیکی بین سیستم قرائت و ماده ذخیره اطلاعات است، از پاره شدن جلوگیری می‌نماید و خواص بی نظیر دیگر.

 

آنگستروم angstrom

واحد طول برابر 8-10 سانتیمتر (A)

 

ابر غول super giant

ستاره‌ای بسیار بزرگ که اندازه آن را می‌توان با منظومه شمسی مورد مقایسه قرار داد. ابرغولها حدود 100 تا 1000 بار درخشانتر از خورشید بوده و بسیار سریع